دفتر Zaha Hadid Architects برای طراحی یک منطقه شهری ۱۹۸ هکتاری در اطراف مرکز نمایشگاهی باکو انتخاب شده است؛ طرحی که در میان جنگلهای کاج شکل میگیرد و قرار است ۹۲ درصد از ۱۸ هزار درخت موجود سایت را حفظ کند.
به گزارش رسانه " اخـبــار معـمـاری "، دفتر Zaha Hadid Architects (ZHA) برای طراحی یک منطقه شهری جدید در مجاورت Baku Expo Center در جمهوری آذربایجان انتخاب شده است. این طرح جامع که حدود ۱۹۸ هکتار وسعت دارد، در محدودهای جنگلی و پوشیده از درختان کاج قرار گرفته و هدف اصلی آن پاسخگویی به رشد جمعیت و نیازهای مسکونی و شهری باکو است. این پروژه، دومین حضور مهم ZHA در باکو پس از طراحی مرکز فرهنگی Heydar Aliyev Center است که در سال ۲۰۱۳ تکمیل شد.
فرم ساختمانهای پیشنهادشده نیز همچنان نشانههایی از زبان معماری شناختهشده زها حدید را در خود دارد؛ مجموعهای از ساختمانهای سفید با لبههای منحنی و فرمهای سیال که در مقیاسی شهری در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
یکی از مهمترین ویژگیهای Baku Expo City، راهبرد حفاظت از پوشش گیاهی موجود است. بر اساس طرح ارائهشده، ۹۲ درصد از حدود ۱۸ هزار درخت موجود در سایت حفظ خواهد شد.
این درختان صرفاً بهعنوان عناصر منظرین در نظر گرفته نشدهاند، بلکه بخشی از راهبرد محیطزیستی پروژه هستند و برای خنکسازی طبیعی، ایجاد مانع در برابر باد و تنظیم ریزاقلیم مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
طرح همچنین شامل برنامه جامع مدیریت جنگل و برنامه کاشت مجدد درختان در آینده است.

Masterplan پیشنهادی مجموعهای از محلههای بههمپیوسته است که از طریق مسیرهای پیاده، مسیرهای دوچرخه، بلوارهای درختکاریشده و کریدورهای سبز به یکدیگر متصل میشوند.
در این ساختار، فضاهای سبز صرفاً فضاهای باقیمانده میان ساختمانها نیستند؛ بلکه شبکهای پیوسته از طبیعت و حرکت درون بافت شهری ایجاد میکنند.
این طرح با راهبرد حملونقل باکو ۲۰۳۰ نیز هماهنگ شده است و قرار است ارتباط مستقیم میان این منطقه و مرکز شهر، فرودگاه و نواحی گستردهتر کلانشهری برقرار شود. یکی از اجزای این سیستم، ارتقای خط ریلی Bakikhanov–Bina–Gala است.
برنامه کاربری پروژه طیف متنوعی از واحدهای مسکونی را شامل میشود؛ از آپارتمانهای یکخوابه تا خانههای بزرگ خانوادگی.
در کنار بخش مسکونی، مجموعهای از کاربریهای خدماتی و عمومی نیز پیشبینی شده است؛ از جمله:
مهدکودکها، مدارس، فروشگاهها و بازارهای محلی، فضاهای تفریحی و فرهنگی، پارکهای عمومی، باشگاههای ورزشی و درمانگاهها.
در مرکز این طرح، یک میدان عمومی قرار دارد که کافهها، رستورانها، فضاهای فرهنگی و امکانات تفریحی پیرامون آن شکل خواهند گرفت. این میدان علاوه بر ساکنان، برای بازدیدکنندگانی که به مرکز نمایشگاهی و سالن کنگره جدید مراجعه میکنند نیز قابل استفاده خواهد بود.
تمام ساختمانهای جدید این منطقه به سیستم بام سبز مجهز خواهند شد. این بامها ضمن افزایش عایقکاری حرارتی ساختمان و کاهش نیاز به انرژی برای سرمایش، بخشی از سیستم مدیریت آب باران نیز خواهند بود.
آب باران جمعآوری و به شکل طبیعی فیلتر میشود تا برای استفاده مجدد آماده شود. این راهکار همچنین برای کاهش اثر جزیره حرارتی شهری در نظر گرفته شده است.
باکو به دلیل بادهای غالب خود به «شهر بادها» معروف است. طرح جدید ZHA این شرایط اقلیمی را مستقیماً وارد فرآیند طراحی کرده است.
طراحان با استفاده از تحلیل آسایش باد برای عابران پیاده، نحوه استقرار ساختمانها را بررسی کردهاند. ساختمانها در هر محله به شکلی سازماندهی شدهاند که مانند موانع محافظ در برابر باد عمل کنند و سرعت باد را در سطح زمین کاهش دهند.
هدف این است که میدانها، مسیرهای پیاده و دوچرخه و فضاهای عمومی در طول سال شرایط مناسبتری برای استفاده داشته باشند.
Baku Expo City دومین پروژه شاخص Zaha Hadid Architects در باکو پس از مرکز فرهنگی حیدر علیاف است.
در حالی که پروژه نخست بهعنوان یک بنای فرهنگی شاخص در مقیاس معماری شناخته میشود، پروژه جدید در مقیاسی بسیار بزرگتر به مسئله شهر، مسکن، حملونقل، طبیعت و زیرساخت میپردازد.
به این ترتیب، پروژه جدید ZHA را میتوان تلاش این دفتر برای انتقال زبان معماری سیال خود از مقیاس یک ساختمان منفرد به مقیاس یک منطقه شهری کامل دانست.