مرمت بنای تاریخی Africa Hall در آدیسآبابا، پایتخت اتیوپی، که بهدست استودیوی استرالیایی Architectus انجام شده است، موفق به دریافت جایزه مدرنیسم World Monuments Fund/Knoll برای سال ۲۰۲۶ شد؛ جایزهای که به پروژههای شاخص حفاظت و بازآفرینی معماری مدرن اختصاص دارد. این انتخاب، نهتنها نقطهی عطفی برای این بنا، بلکه لحظهای مهم برای تاریخ معماری مدرن در قاره آفریقا محسوب میشود.
به گزارش رسانه " اخـبــار معـمـاری "، Africa Hall که در سال ۱۹۶۱ و به طراحی معمار ایتالیایی آرتورو متزدمی ساخته شد، از آغاز بهعنوان مقر کمیسیون اقتصادی سازمان ملل برای آفریقا نقشی فراتر از یک ساختمان اداری ایفا کرده است. این بنا یکی از نمادهای شکلگیری نهادهای فراملی در آفریقا پس از دوران استعمار بهشمار میآید؛ جایی که در سال ۱۹۶۳، سازمان وحدت آفریقا – پیشدرآمد اتحادیه آفریقا – بنیان گذاشته شد. پروژه مرمت که نزدیک به یک دهه به طول انجامید و در سال ۲۰۲۴ به پایان رسید، با هدف حفظ جوهره معماری اولیه و در عین حال، تطبیق ساختمان با نیازهای معاصر یک نهاد دیپلماتیک انجام شد. Architectus در این فرایند، ساختار بتنی بنا را تقویت کرد، موزاییکهای شاخص آن را بازسازی نمود و پنجرههای شیشهرنگی اثر هنرمند برجسته اتیوپیایی افورک تکله را احیا کرد. افزون بر این، بیش از ۵۰۰ قطعه مبلمان اختصاصی طراحیشده توسط خود متزدمی نیز مرمت و به فضای داخلی بازگردانده شدند.

به گفته بندیکت دو مونلور، مدیرعامل صندوق جهانی بناهای تاریخی، معماری مدرن حامل بلندپروازانهترین ایدههای قرن بیستم است، اما همین نوآوریها آن را در برابر فرسایش زمان آسیبپذیر میکند. او تأکید کرده است که برنامه مدرنیسم این نهاد و جایزه Knoll، برای برجستهکردن چالشها و نمونههای موفق حفاظت از این میراث شکل گرفتهاند؛ و مرمت Africa Hall نمونهای است که «ضمن احترام به چشمانداز معمار اصلی، امکان تداوم نقش فرهنگی و وحدتبخش بنا را فراهم کرده است.

این پروژه، نخستین نمونهای است که در قاره آفریقا موفق به دریافت این جایزه شده و از این منظر نیز اهمیتی نمادین دارد. بری برگدول، رئیس هیئت داوران و استاد دانشگاه کلمبیا، Africa Hall را یکی از مهمترین جلوههای معماری مدرن در آفریقا میداند؛ بنایی که در لحظهای حساس از تاریخ منطقه، توانست ایدههای بینالمللی مدرنیسم را با هویت محلی پیوند بزند. به گفته او، معماری این ساختمان با وجود عقلانیت عملکردی، حامل خوشبینی مدرنیسم به آینده بوده و مرمت اخیر، شفافیت، جاهطلبی و قدرت نمادین طراحی متزدمی را دوباره آشکار کرده است.

جایزه World Monuments Fund/Knoll در جریان Modernism Week در شهر پام اسپرینگز آمریکا، در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ به این پروژه اهدا شد. همزمان، هیئت داوران از مرمت Umbrella House در فلوریدا – اثر پل رودولف – نیز بهعنوان برنده نخستین جایزه Stewardship برای خانههای مدرنیستی تقدیر کردهاند؛ نشانهای از توجه فزاینده به حفاظت مسئولانه از میراث مدرن در مقیاسهای مختلف.

در نهایت، مرمت Africa Hall نشان میدهد که معماری مدرن، اگر بهدرستی خوانده و نگهداری شود، نهتنها میراثی متعلق به گذشته نیست، بلکه میتواند همچنان بستری فعال برای سیاست، فرهنگ و دیپلماسی معاصر باقی بماند.

ترجمه، نگارش و تنظیم: پویا مودتی "معمار و پژوهشگر"
تصاویر:Rory Gardiner