معماری ایران و معماران ایرانی در چهاردهمین دوره جوایز بینالمللی آرکیتایزر ۲۰۲۶ با کسب چند عنوان از سوی هیئت داوران و مخاطبان، حضوری قابل توجه در یکی از رقابتهای معتبر جهانی معماری داشتند.
به گزارش رسانه ” اخـبــار معـمـاری “، فهرست رسمی برندگان چهاردهمین دوره جوایز معماری آرکیتایزر در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که چند پروژه و دفتر مرتبط با معماری ایران در میان برگزیدگان این دوره قرار گرفتهاند؛ از پروژههای مسکونی و نوسازی گرفته تا معماری صنعتی و موفقیت یک دفتر معماری و همچنین پروژهای از فرشید موسوی در خارج از ایران.
در میان این نامها، استودیو معماری بنسار به مدیریت محمد مجیدی، استودیو معماری زاو به مدیریت محمدرضا قدوسی، دفتر معماری داوود بروجنـی، گروه طراحی هوبا به مدیریت هومن بالازاده و دفتر معماری فرشید موسوی دیده میشوند.
یکی از مهمترین موفقیتهای معماری ایران در این دوره به «ساختمان مسکونی آرتیمان» در تهران، اثر استودیو معماری بنسار، تعلق دارد.
این پروژه در بخش «معماری و نوسازی» عنوان برنده هیئت داوران را دریافت کرده و در یکی از بخشهای مکمل جوایز نیز عنوان برنده انتخاب مردم را به دست آورده است. آرکیتایزر پروژه آرتیمان را نمونهای از بازتعریف یک ساختمان نیمهتمام و رهاشده در تهران معرفی میکند؛ ساختمانی ۱۵ طبقه که به دلیل گسست از زمینه شهری و ناتمام ماندن، سالها بدون استفاده باقی مانده بود.
در این پروژه، به جای تخریب و ساخت دوباره، ساختار موجود حفظ و تقویت شده است. هندسه اولیه بنا بازتعریف شده و سازمان فضایی آن از فضاهای بسته و منفصل به سامانهای سیالتر تبدیل شده است. همچنین تراسهای پیوسته پیرامون ساختمان شکل گرفتهاند تا ضمن ایجاد ارتباط میان فضای داخلی و خارجی، امکان دریافت نور طبیعی، دید شهری و تهویه متقاطع را فراهم کنند.
یکی از تغییرات مهم پروژه، جایگزینی سه طبقه سنگین بتنی با شش طبقه سبک فولادی و تقویت هسته مرکزی ساختمان بوده است؛ مداخلهای که در نهایت، ساختمان را به یک مجموعه مسکونی ۱۸ طبقه تبدیل کرده است.
استودیو معماری بنسار به مدیریت محمد مجیدی فعالیت میکند و آرکیتایزر این دفتر را دفتری مستقر در تهران معرفی میکند که از سال ۱۹۹۶ فعالیت خود را آغاز کرده است.
پروژه «گِلاره» از استودیو معماری زاو نیز یکی دیگر از موفقیتهای مهم معماری ایران در چهاردهمین دوره آرکیتایزر است.
بر اساس فهرست رسمی برندگان، این پروژه در بخش «معماری و رنگ» هم عنوان برنده هیئت داوران و هم برنده انتخاب مردم را به دست آورده است؛ رخدادی که نشان میدهد پروژه از یک سو مورد تأیید داوران حرفهای قرار گرفته و از سوی دیگر در رأیگیری عمومی نیز بیشترین اقبال را به خود اختصاص داده است.
این پروژه در کوهسار ایران قرار دارد و نمونهای از رویکرد زاو در بازتعریف یک ویلای موجود و تبدیل آن به خانهای معاصر است.
استودیو معماری زاو به مدیریت محمدرضا قدوسی فعالیت میکند و در سالهای گذشته نیز با پروژههایی که در آنها زمینه، فرهنگ، مصالح و شیوههای نوآورانه استفاده از فضا در مرکز توجه قرار دارد، در عرصه بینالمللی شناخته شده است.
در حوزه معماری صنعتی نیز نام ایران در میان برگزیدگان چهاردهمین دوره دیده میشود.
پروژه «بخش فرایند کارخانه پلیمر شمیم» اثر دفتر معماری داوود بروجنـی در فهرست رسمی برندگان سال ۲۰۲۶ عنوان برنده انتخاب مردم را کسب کرده است. پروژه در اشتهارد قرار دارد و در سال ۲۰۲۴ ساخته شده است.
این پروژه با رویکردی متفاوت به معماری صنعتی شکل گرفته و تلاش کرده است تجربه کارکنان را نیز در فرآیند طراحی وارد کند. استفاده از ورقهای فلزی خام در دیوارها و سقفها، ایجاد بازشوهای شفاف در جدارهها و حتی توجه به درخواستهای کارکنان در جزئیات پروژه، بخشی از ویژگیهایی است که آرکیتایزر در معرفی آن مورد توجه قرار داده است.
در بخش مربوط به دفاتر معماری نیز گروه طراحی هوبا به عنوان یکی دیگر از برگزیدگان ایرانی چهاردهمین دوره آرکیتایزر معرفی شده است.
این دفتر عنوان برنده هیئت داوران را در بخش «بهترین دفتر از نظر مهارت در اجرا و پرداخت معماری» به دست آورده است؛ جایزهای که بر توانایی یک دفتر در تبدیل ایده معماری به جزئیات، مصالح و کیفیت ساخت تمرکز دارد.
هومن بالازاده، بنیانگذار و مدیر اجرایی گروه طراحی هوبا، این دفتر را در سال ۲۰۰۷ در تهران تأسیس کرده است. آرکیتایزر در معرفی هوبا، بر موضوعاتی همچون نور، رنگ، ارتباط معماری و شهر، مصالح و بازخوانی دیاگرامهای فضایی در معماری ایرانی تأکید میکند.
در کنار پروژههای واقع در ایران، نام فرشید موسوی، معمار ایرانی، نیز در میان برگزیدگان این دوره دیده میشود. پروژه «یک مرکز اجتماعی بهعنوان یک فضای فرهنگی مشترک» از دفتر معماری فرشید موسوی در چهاردهمین دوره آرکیتایزر عنوان برنده انتخاب مردم را کسب کرده است. این پروژه همان مرکز اجتماعی هیوستون در ایالات متحده است که تلاش میکند یک فضای عمومی و فرهنگی مشترک را ایجاد کند.
پروژه فرشید موسوی از این جهت نیز اهمیت دارد که حضور یک معمار ایرانی در این رقابت را به فضای خارج از ایران گسترش میدهد و نشان میدهد موفقیت چهرههای ایرانی در این جایزه تنها به پروژههایی با موقعیت جغرافیایی داخل کشور محدود نشده است.
بررسی فهرست رسمی برندگان نشان میدهد که موفقیتهای مرتبط با معماری ایران در چهاردهمین دوره آرکیتایزر از یک حوزه مشخص فراتر رفته است.
از ساختمان مسکونی آرتیمان و تجربه نوسازی یک سازه نیمهتمام در تهران، تا گِلاره و استفاده خلاقانه از رنگ، بخش فرایند کارخانه پلیمر شمیم و توجه به تجربه انسانی در یک محیط صنعتی، و در نهایت موفقیت گروه طراحی هوبا در سطح یک دفتر معماری و فرشید موسوی در یک پروژه بینالمللی، مجموعهای متنوع از تجربههای معماری در این دوره به ثبت رسیده است.
در کنار برندگان، برخی پروژههای ایرانی دیگر نیز در فهرست نهایی حضور داشتهاند؛ از جمله پل چارخان از استودیو معماری بنسار و باغ تئاتر تهران از دفتر معماری نیو ویو که در فهرست نهایی یا شایسته تقدیر قرار گرفتهاند و از این رو باید از برندگان اصلی تفکیک شوند.
چهاردهمین دوره جوایز آرکیتایزر بار دیگر نشان داد که معماری ایران، با وجود محدودیتهای متعدد، همچنان امکان حضور و رقابت در سطح جهانی را دارد.
این حضور از پروژههایی که بر احیای ساختمانهای موجود و کاهش اتلاف منابع تمرکز دارند تا آثاری که اقلیم، رنگ، مصالح، تجربه انسانی و کیفیت ساخت را در مرکز طراحی قرار دادهاند، طیف متنوعی را شامل میشود.
از سوی دیگر، حضور فرشید موسوی در میان برندگان نشان میدهد که درخشش معماران ایرانی در این جایزه محدود به پروژههای داخل کشور نیست و معماران ایرانی در پروژههای بینالمللی نیز توانستهاند جایگاه خود را تثبیت کنند.
به این ترتیب، چهاردهمین دوره جوایز آرکیتایزر ۲۰۲۶ را میتوان یکی از دورههای قابل توجه برای حضور نامهای ایرانی در این رقابت دانست؛ دورهای که در آن محمد مجیدی و استودیو معماری بنسار، محمدرضا قدوسی و استودیو معماری زاو، دفتر معماری داوود بروجنـی، هومن بالازاده و گروه طراحی هوبا و فرشید موسوی در میان برگزیدگان یا برندگان بخشهای مختلف قرار گرفتند.
کمپین جدید ایکیا؛ جایی که طراحی، فرهنگ و فوتبال در یک قاب جمع میشوند
