خانه «اَز-برون» در کرج، اثر دفتر معماری کراس به مدیریت مهرداد مکارمی، معماری و باغ را در قالب مجموعه‌ای از حجم‌های روی‌هم‌نشسته و فضاهای خالی به هم پیوند می‌دهد؛ پروژه‌ای که مرز میان داخل و خارج را نه به‌صورت یک خط، بلکه به‌عنوان فضایی عمیق و قابل سکونت تعریف می‌کند.
به گزارش رسانه " اخـبــار معـمـاری " خانه «اَزبرون» در دو قطعه زمین به‌هم‌پیوسته در زعفرانیه، در غرب کرج، طراحی شده و ۷۱۶ مترمربع مساحت دارد. این پروژه در سال ۲۰۲۴ تکمیل شده و معرفی آن در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ در آرک‌دیلی منتشر شده است. طراحی پروژه بر عهده مهرداد مکارمی، مریم گلبرگ و محسن مقایضی بوده و مهرداد مکارمی معمار اصلی پروژه است. عکاسی بنا نیز توسط استودیو نیل انجام شده است.
نام «اَزبِرون» در فارسی به معنای «از بیرون» است؛ مفهومی که ایده اصلی پروژه را نیز توضیح می‌دهد. در این خانه، رابطه میان بنا و باغ از یک مرز ساده میان دیوار و فضای سبز فراتر رفته و به بخشی از سازمان فضایی ساختمان تبدیل شده است.
ساختمان از سه حجم اصلی شکل گرفته است: دیواری سنگی با هندسه ال‌شکل، حجمی سفید با فرم یو و توده‌ای بالایی با رنگ زنگ‌زده که به‌صورت کنسول از روی دو حجم دیگر امتداد پیدا کرده است.
جابه‌جایی این سه توده باعث شده میان داخل و خارج، فضایی عمیق شکل بگیرد؛ فضایی که هم‌زمان امکان حرکت، ایجاد سایه، مشاهده باغ و مکث را فراهم می‌کند.
در سازماندهی پروژه، دو فضای خالی مهم نقش اصلی دارند. یکی از این فضاها به‌صورت افقی میان باغ‌های شمالی و جنوبی امتداد پیدا می‌کند و دیگری به‌صورت عمودی از باغ فرورفته به سمت آسمان بالا می‌رود و هر سه طبقه خانه را به یکدیگر مرتبط می‌کند.
فضای خالی عمودی اجازه می‌دهد نور خورشید در طول روز بر سطوح سیمانی بافت‌دار حرکت کند و کیفیت آنها را تغییر دهد. گیاهان و سایه‌های متغیر نیز سبب می‌شوند تجربه خانه در طول روز ثابت نباشد.
در طبقه زیرزمین، فضاهای مهمان و چندمنظوره به سمت فضای سبز فرورفته باز می‌شوند. طبقه همکف برای فضاهای زندگی مشترک طراحی شده و با شیشه‌های تمام‌قد ارتباط مستقیم‌تری با باغ ایجاد می‌کند. طبقه بالایی که فضاهای خصوصی در آن قرار دارند، رنگ آبی پررنگی دارد و لوورهای عمودی نیز برای حفظ حریم خصوصی به کار رفته‌اند.
بازشوهای رو به باغ و فضاهای خالی در کنار سازماندهی خطی بنا، امکان تهویه طبیعی را در بخش زیادی از فضاهای داخلی فراهم می‌کنند. عقب‌نشستگی حجم‌ها نیز به ایجاد سایه کمک کرده و لوورهای طبقه بالایی تابش مستقیم خورشید را کنترل می‌کنند.
خانه اَزبِرون در نهایت تلاش می‌کند به‌جای قرار دادن یک ساختمان مستقل در میان باغ، باغ را به یکی از عناصر اصلی سازماندهنده معماری تبدیل کند؛ رویکردی که در بخشی از معماری معاصر ایران، دوباره رابطه میان خانه و طبیعت را به مسئله‌ای محوری تبدیل کرده است.
آغاز فراخوان مسابقه بین‌المللی طراحی یادمان گلزار شهدای میناب
