وب‌سایت تخصصی آرک‌دیلی در گزارشی که ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، ظرفیت معماری برای جمع‌آوری آب از مه، رطوبت و میعان را بررسی کرده است؛ رویکردی که در کنار روش‌های متداول تأمین آب، می‌تواند به‌ویژه در مناطق کم‌آب و جوامع دور از زیرساخت‌های گسترده مورد توجه قرار گیرد.
به گزارش رسانه " اخـبــار معـمـاری " در شرایطی که کاهش منابع آب و ناپایداری بارش‌ها بسیاری از مناطق جهان را با چالش تأمین آب مواجه کرده است، گروهی از پژوهشگران و طراحان به امکان استفاده از رطوبت موجود در جو به‌عنوان یکی از منابع مکمل آب توجه کرده‌اند. گزارش تازه آرک‌دیلی نشان می‌دهد که در این رویکرد، ساختمان‌ها و سازه‌های معماری می‌توانند علاوه بر عملکردهای معمول، نقشی در جمع‌آوری و ذخیره‌سازی آب داشته باشند.
جمع‌آوری آب از جو به روش‌های مختلفی انجام می‌شود. در سامانه‌های مه‌گیر، قطرات معلق آب با عبور از شبکه‌های مشبک جمع‌آوری می‌شوند. در روش میعان، بخار آب پس از تماس با سطحی که دمای آن به زیر نقطه شبنم رسیده است، به قطرات آب تبدیل می‌شود. استخراج رطوبت از هوا با استفاده از مواد جاذب نیز یکی دیگر از روش‌هایی است که امکان ادغام آن با اجزای ساختمان در حال بررسی است.
یکی از نمونه‌های شناخته‌شده در این حوزه، برج «وارکا» در کامرون است که برای جمع‌آوری آب از جو طراحی شده است. در این سازه، شبکه‌های مشبک و سطوح جمع‌آوری آب در کنار ساختاری سبک قرار گرفته‌اند تا امکان استفاده از رطوبت و شرایط جوی محلی فراهم شود.
در اردن نیز طرح‌های پژوهشی مرتبط با اردوگاه الحدالات، امکان ترکیب برج‌های مه‌گیر با فضاهای سایه‌دار، محل تجمع، خدمات بهداشتی و فضاهای تولیدی را بررسی کرده‌اند. ظرفیت‌های اعلام‌شده برای این طرح‌ها برآورد طراحی هستند و نباید با عملکرد اندازه‌گیری‌شده یک سامانه فعال اشتباه گرفته شوند.
در مقابل، منطقه سیدی افنی در مراکش نمونه‌ای از به‌کارگیری عملی جمع‌آوری مه است. در این منطقه، آب جمع‌آوری‌شده از کوه بوت‌مزگوئیدا وارد شبکه‌ای برای ذخیره‌سازی و توزیع می‌شود. بااین‌حال، میزان برداشت آب در طول سال تغییر می‌کند و استمرار تأمین، به ذخیره‌سازی، تصفیه، نگهداری تجهیزات و مشارکت جامعه محلی وابسته است.
این رویکرد پرسش‌های تازه‌ای را برای طراحان مطرح می‌کند: آیا نماها، بام‌ها، حیاط‌ها و سایه‌بان‌ها می‌توانند به اجزایی فعال در مدیریت آب تبدیل شوند؟ اگرچه پژوهش درباره این قابلیت ادامه دارد، هزینه ساخت، آمادگی فناوری و وابستگی عملکرد سامانه‌ها به شرایط اقلیمی هنوز از محدودیت‌های اصلی آن‌هاست.
گزارش آرک‌دیلی تأکید می‌کند که جمع‌آوری آب از جو به‌تنهایی جایگزین شبکه‌های تأمین آب نیست؛ بلکه می‌تواند در کنار منابع متعارف، بخشی از راهکارهای معماری و زیرساختی برای سازگاری با کم‌آبی باشد.
آغاز فراخوان مسابقه بین‌المللی طراحی یادمان گلزار شهدای میناب
